14. kliknij: O tatarach w Studziance-gmina Łomazy.
We wsi Studzianka, 60 km na wschód od Krzeska żyją Polacy tatarskiego pochodzenia ludzie o innej kulturze.Od 1679 roku, na mocy aktu w Grodnie, Tatarzy otrzymywali nadania ziemskie na terenie Rzeczypospolitej za zasługi dla niej (a po części z braku pieniędzy na wypłacenie im żołdu). Takimi miejscami osadnictwa były Studzianka i Ortel Królewski w gminie Łomazy (od lat 20-tych XVIII w.). Osiedleni tu Tatarzy mieszkali w zgodzie z sąsiadami i zgodnie ze swoją tradycją. Stopniowo jednak zasymilowali się z miejscową ludnością, zaś muzułmańska gmina wyznaniowa zakończyła działalność 1915 roku. Niektóre tradycje tatarskie były kultywowane jeszcze do czasów współczesnych.Mizar w Studziance to miejsce niezwykłe: zabytek, pomnik, lecz wciąż cmentarz - miejsce spoczynku ludzi, których nazwiska nadal można odczytać z niszczejących kamieni. Tatarska krew płynie w żyłach niejednego mieszkańca okolic Łomaz, zaś niektórzy mieszkańcy Studzianki wciąż noszą tatarskie rysy.Zdjęcia ze strony http://studzianka-tatarzy1679.blog4u.pl/
Wyświetl większą mapę

67. Monografia wsi Kożuszki gm. Miedzyrzec Podlaski
Kożuszki Wieś Kożuszki należała do parafii Krzesk do czasu ustanowienia tutaj nowej parafii po wybudowaniu Kościoła parafialnego murowanego w 1936 roku.Wówczas znany i wzięty rzemieślnikiem –cieślą był p. Borutowicz. obecnie już dość starszy ponad 80-letni zamieszkały w Międzyrzecu Podlaskim przy ulicy Warszawskiej .Przed utworzeniem parafii Krzesk, Kożuszki należały do par. Św. Józefa w Międzyrzecu Podlaskim oddalonym o ok. 13-14 km. Kożuszki zajmują obszar 514,48 ha i przynależne są do Gminy Międzyrzec Podlaski. Jest to film genealogiczny rodziny Chodzińskich z Kożuszek, Kowanków z Kwiatkowic w powiązaniu z rodziną Starzyńskich z Krzeska.Współtwórca Bożena Kowanek zd. Chodzińska z Łodzi.

68. Sobicze- historia i wspomnienia.
Z kroniki krzeskiej. Legenda podaje; jeden ze sług drużyny królewskiej który miał przydomek "Sobicze" ( bo przy okazji mówił "są bicze dla krąbnych i nieposłusznych", wyratował króla z niebezpieczeństwa jakie mu groziło ze strony wielkiego niedĽwiedzia. Król w nagrodę dał mu w tej okolicy kawał puszczy, w której sam się potem osiedlił z rodziną i dał początek wsi szlacheckiej Sobicze. Sobicze zajmują obszar 320 ha, mieszkańców ogółem 88 z tego w wieku 18-80 lat 50 w wieku pow. 80 lat 8 osób a domów 21. Wieś ta słynie z posiadania dobrych łąk i pastwisk, które są położone w dolinie rzeki Liwiec mającej tutaj prawie swe początki. Od wiosny do jesieni można tutaj spojrzeć na wypasające się bydło. W czasie sianokosów nie tylko mieszkańców, ale i przebywających często krewnych przyciąga specyficzny zapach siana. Poprzez liczne powiązania rodzinne część łąk jest w posiadaniu rolników z innych wsi. Tutaj część swoich mają Izdebki Kośmidry i Izdebki Kosny, a nawet łąkę ma mieszkaniec Grochówki. Nie znaczy to,że oprócz hodowli bydła nie prowadzi się chowu trzody chlewnej.Dzieci ze wsi Sobicze (choć jest ich dość mało) dowożone są do szkoły Podstawowej do Izdebek Kosnów, a do Gimnazjum do Krzeska. „Powstanie wsi Sobicze sięga czasów Stefana Batorego (1533-1586), który panował w latach 1576-1586. Prowadził on wojnę z Moskwą o Inflanty. W czasie z jednej z wypraw oblegali twierdzę Psków, której długo nie mogli zdobyć. Wtedy jeden z rycerzy – Jan Sobicz wpadł na pomysł, który przyczynił się do zdobycia twierdzy. Nakrył się snopami świeżo skoszonego zboża, wziął gar rozpalonej smoły, podkradł się pod bramę grodu i podpalił ją. Rycerze poprzez spaloną bramę wdarli się do środka i zdobyli w walce gród. Za ten czyn Stefan Batory po zakończonej wyprawie nagrodził Jana Sobicza dając Mu z dóbr królewskich pewną ilość ziemi. Nadanie ziemi odbywało się w ten sposób, że nagrodzony (w zależności od zasług) otrzymywał tyle ziemi, ile zdołał w oznaczonym czasie obejść lub objechać konno. Jan Sobicz na otrzymanych terenach założył wieś, którą nazwał od swego nazwiska Sobicze. Osadził tam swoją rodzinę oraz chłopów (swoich poddanych), którzy dla niego pracowali. Potomkowie Jana Sobicza mieszkają na tych terenach do dzisiaj, zresztą nie tylko w Sobiczach ale i w innych okolicach wioskach jako Sobiczewscy”. „ W 1882 roku, Sobicze wieś powiat siedlecki gmina Pióry Wielkie parafii Zbuczyn ma 25 domów 139 mieszkańców 594 morgi. W 1827 roku 24 domy 107 mieszkańców. Według Reg. poborowego powiatu łukowskiego z roku 1531 wieś szlachecka. W roku 1580 Jan Sobicz płaci od 4 włók, które sami orzą florenów 2, od 2 zagród bez ról groszy 8, od komornicy bez bydła groszy 2. Pan Piotr z sąsiady swemi od 2 włók, które sami orzą florenów 1, suma florenów 3 groszy 10.” Z kroniki krzeskiej. Legenda podaje; jeden ze sług drużyny królewskiej który miał przydomek "Sobicze" ( bo przy okazji mówił "są bicze dla krąbnych i nieposłusznych", wyratował króla z niebezpieczeństwa jakie mu groziło ze strony wielkiego niedĽwiedzia. Król w nagrodę dał mu w tej okolicy kawał puszczy, w której sam się potem osiedlił z rodziną i dał początek wsi szlacheckiej Sobicze. Sobicze zajmują obszar 320 ha, mieszkańców ogółem 88 z tego w wieku 18-80 lat 50 w wieku pow. 80 lat 8 osób a domów 21. Wieś ta słynie z posiadania dobrych łąk i pastwisk, które są położone w dolinie rzeki Liwiec mającej tutaj prawie swe początki. Od wiosny do jesieni można tutaj spojrzeć na wypasające się bydło. W czasie sianokosów nie tylko mieszkańców, ale i przebywających często krewnych przyciąga specyficzny zapach siana. Poprzez liczne powiązania rodzinne część łąk jest w posiadaniu rolników z innych wsi. Tutaj część swoich mają Izdebki Kośmidry i Izdebki Kosny, a nawet łąkę ma mieszkaniec Grochówki. Nie znaczy to,że oprócz hodowli bydła nie prowadzi się chowu trzody chlewnej.Dzieci ze wsi Sobicze (choć jest ich dość mało) dowożone są do szkoły Podstawowej do Izdebek Kosnów, a do Gimnazjum do Krzeska. Młodzież z Sobicz lata 50-te. Ludzie z Sobicz. foto 1 Paweł Krasuski i Apolonia zd. Sobiczewska z dziećmi, foto 2 i 3 Klimek Krasuski

72. Dr Wiesław Charczuk Z dziejów Zbuczyna w XV-XXI wieku
Kościół w Zbuczynie lata 30-ste. W tym roku przypada 595 rocznica powstania parafii Zbuczyn, a co z tym się wiąże również miejscowości Zbuczyn i okolicznych wsi. Jest to moment szczególny, gdyż dzisiaj obchodzimy również 93 rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę. Na przestrzeni dziejów, w walce o niepodległość mieszkańcy Zbuczyna i okolic zapisali piękną kartę patriotyzmu. Prawie sześćsetletnie dzieje miejscowości skłaniają do refleksji nad wkładem mieszkańców Zbuczyna i gminy Zbuczyn w kształtowanie świadomości patriotycznej zwłaszcza wśród młodego pokolenia.Jeżeli weĽmiemy kryterium historyczno-geograficzne, to położenie Zbuczyna w I poł. XV w. niewątpliwie wpisuje się w Ziemię Łukowską, a więc historyczną Małopolskę przynależąc, początkowo do województwa sandomierskiego, następnie do nowoutworzonego decyzją króla Kazimierza Jagiellończyka województwa lubelskiego, którą to decyzję potwierdził w 1474 r. sejm piotrkowski . W dotychczasowej historiografii przyjęto datę 9 lipca i 12 lipca 1418 r. za pierwszą wzmiankę, a więc wystawienie w Lublinie dokumentów przez biskupa krakowskiego Wojciecha Jastrzębca i króla Władysława Jagiełłę, którzy obaj w tym czasie przebywali w Lublinie . Tej daty nie należy przyjmować za ostateczną. Najnowsze badania nad dziejami Diecezji Krakowskiej przesuwają datę jako pierwszej wzmianki historycznej parafii Zbuczyn w dokumentach na 10 lipca 1416 r. (ks. prof. Bolesław S. Kumor, Dzieje Diecezji Krakowskiej do roku 1795, Kraków 2002).

87. Próchenki wieś za Ľródłem Liwca.
Nazwa Próchenki pochodzi od próchna, które powstawało po wykarczowanych, długo leżących drzewach. W tym czasie na obszarze tym jest bardzo dużo mokradeł, bagien i gęstych lasów.Jest tam 132 domy i 467 mieszkańców. Powierzchnia sołectwa liczy 1297 ha. Miejscowość ta położona jest na południowym obszarze gminy Olszanka.Osadnictwo tej wsi to koniec wieku XIII i początki XIV. Należała ona do wsi ruskich, genetycznie ukraińskich. Dobra te w XVI i XVII w. były dobrami królewskimi. W 1551 r. osada ta podlegała dworowi łosickiemu; nazwa tej wsi wtedy to Prochenki. W 1674 r. wieś ta występuje w Ľródle pod wcześniej wymienioną nazwą (Prochenki). Zarządzającym tymi dobrami królewskimi w dzierżawie w tym roku, jest Laskowski. Szlachcic ten jest także właścicielem dworu Próchenki oraz wsi Mężenin .

89. Kośmidry, Izdebki- Błażeje, Kośmidry, Kosny, Wasy, wspomnienia.
Są to wsie w Parafii Krzesk, gmina Zbuczyn, powiat Siedlce, woj. Mazowieckie. Historia wsi Izdebki- Kośmidry Teren dzisiejszych Izdebek – Błażej, – Kosnów, – Kośmiderów, – Wąsów, pod koniec XV i na początku XVI wieku miał w posiadaniu zagrodowym szlachcic Nikołaj Izdebski (Nicolai Isdepski). Otrzymał je w nagrodę za zwycięski udział w walce i od nazwiska jego posiadacza zaczątek nazwy Izdebki otrzymały. Grunt ten rozciągał się na przestrzeni 2653 morgów ziemi (tj. ok. 1485 ha). W 1798 roku posiadaczem części gruntów został Nikołaj Kośmider piszący się Nicolau Gosmider i od tej pory przyjmuje się nazwę wsi Izdebki– Kośmidry. Następnie właścicielem tych ziem został Jan Rzewuski, który w dacie 17–19 czerwca 1841 r. sprzedaje je Rozalii z Gruszeckich Szamotowej za sumę 110 tys. złotych polskich."Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych Krajów słowiańskich" w roku 1882 podaje "Izdebki, okolica szlachecka, parafii Zbuczyn w tym wieś Izdebki- Kośmidry, gmina Królowa Niwa w 1827 roku liczyła 20 domów, 139 mieszkańców, a w roku 1882 mają 15 domów, 169 mieszkańców i 912 morgów obszaru ". Na łuku drogi prowadzącej przez wieś umiejscowiona jest sadzawka , a obok niej dawna kapliczka przydrożna. Opis fotografii. Widok w kierunku Izdebek-Kośmidrów i Modrzewia. Droga do Kosnów i droga do Sobicz. Czy poznajemy te osoby ? Pierwsza z prawej siedzi Marianna Gorzkowska zd.Krypa. Saniami powozi Józef Biarda. W carskim mundurze Stanisław Antoniak. Tadeusz Jagielak rowerzysta 1 z lewej, na drodze po prawej i Helena Biarda Jagielak Gorzkowskie, Antoniaki, Pasiaki. Rodzina Biardów i Kozaków. Motoryzacja. Żniwa dawniej. Klimaty kośmidrowskie, czy kogoś poznajemy ? Fota weselne z Kośmidrów. Klasy szkolne Kosny.